Ultimate magazine theme for WordPress.

Sert kuraklık elektrik üretiminde dengeyi bozdu

TAHSİN AKÇA

Bu yıl bahar aylarıyla birlikte kuraklığın artması, yalnızca tarımı değil Türkiye’nin elektrik üretiminde yerli-yabancı kaynak istikrarı ve buna bağlı güç maliyetini olumsuz etkileyebilecek boyutlara ulaştı.

Türkiye’nin elektrik üretiminde en değerli 3 kaynağı hidroelektrik santralleri, termik santraller ve doğalgaz oluşturuyor.

Fakat yılın birinci 5 ayında suya bağlı elektrik üretim kaynakları olan hidroelektrik santrallerine gelen su ölçüsünde uzun yıllar ortalamasına nazaran bakıldığında da dramatik düşüşler oldu.

Türkiye’de elektrik üretilen ana havza barajlarına gelen su ölçüsü uzun yıllar ortalamasına nazaran Mayıs ayında yüzde 66, yılın birinci 5 ayında ise yüzde 50,5 oranında daha az gerçekleşti. Mayıs ayında barajlara gelen suyun uzun yıllar ortalaması 13,5 milyar metreküp iken, bu yıl 4,5 milyar metreküpte kaldı.

Birebir biçimde birinci 5 ayda barajlara uzun yıllar ortalamasında 49,1 milyar metreküp su gelirken, bu yılın 5 ayında su 24,3 milyar metreküpte kaldı. Hasılı güç üretilen barajlara birinci 5 ayda gelen su, uzun yıllar gelen su ortalamasının bu yıl yarısı bile olmadı.

2021 Yılı Mayıs ayında gelen su, 2020’nin birebir ayında gelen sudan ise yüzde 54,1 daha az; 2021 yılı Mayıs ayı sonu itibariyle 5 aylık periyotta gelen su 2020 yılının birebir periyodunda gelen sudan yüzde 38,9 daha az gerçekleşti.

2282867 6f5f1b19efc570f35af266be68f10b0b

Elektrikte kaynak sıralaması değişti

Hidroelektrik santrallere gelen suyun azalması elektrik üretim istikrarını bozacak düzeyde görünüyor.

2021 Nisan ayı itibariyle lisanslı santrallarin elektrik üretiminde birinci 3 kaynak yüzde 31,10 ile hidroelektrik güç; yüzde 28,48 ile kömür, yüzde 21,59 ile de doğalgaz olurken Mayıs’ta kelam konusu oranlarda sert değişimler oldu.

Mayıs’ta lisanslı santraller elektrik üretiminde birinci 3 kaynak yüzde 29,70 ile kömür; yüzde 27,62 ile doğalgaz; yüzde 23,25 ile hidroelektrik güç oldu.

İlgili Haberler

2019’da HES’lerin hissesi yüzde 35 olmuştu

Olağan yahut bol su gelirleri olan yıllarda bilhassa bahar aylarında elektrik üretiminde HES’in hissesi yüzde 40 – 45 düzeylerine ulaşırdı. Halbuki bu yıl Mayıs’ta HES hissesi yüzde 25’in altında kaldı. Bol yağışlı ve bol su gelirli olan 2019 yılında birinci 5 ayda ülke toplam elektrik üretiminde HES hissesi yüzde 35.5 olmuştu. Bu yıl ise birinci 5 ayda ülke elektrik üretiminde HES hissesi lakin yüzde 21.75 gerçekleşti.

Elektrik üretiminde doğalgazın hissesi birinci 5 ayda yüzde 27’yi, Haziran ayı birinci 17 gününde ise yüzde 36’yı geçti. HES üretimlerindeki azalma ülke elektrik üretiminde yerli kaynak hissesinin 2019 ve 2020’nin altına inmesine yol açtı.

Karahan: Spot fiyatları üst itebilir

Güç Piyasaları İşletme A.Ş. (EPİAŞ) İdare Heyeti Üyesi Mustafa Karahan, doğalgazın fiyatının daha besbelli bir parametre haline geldiğini, doğalgazın elektrik üretimindeki hissesi arttığı için her durumda kuraklığın spot fiyatları üst yanlışsız itebileceğini söyledi.

Karahan, “Bunu da aşikâr oranda görüyoruz zati. Genel olarak suyun azaldığı ve talebin yükseldiği periyotlarda fiyatlara etkiyi görüyoruz. Lakin kalıcı tesire bakıldığında buna karşı verimlilik ve talep üzere araçları süratle devreye sokmamız gerekiyor. HES’in hissesi azalırken doğalgazın hissesindeki artışın tüketiciye yansıması ise, trendin devam etmesi halinde negatif sonuçlara yol açabilir” diye konuştu.

2282867 b42807bb1248422b09a7cd79c2d4df2a

HESİAD dayanak talep etti

Türkiye’nin bilhassa bahar ayları ve yaz aylarında barajlardaki suyun azalmasına rağmen, klimaların devreye girmesiyle artan elektrik tüketimini telafi etmek için yerli sürdürülebilir kaynaklar olan güneş ve rüzgar üzere yenilenebilir kaynakların porföydeki hissesini artırması gerektiğini kaydeden Güneş Gücü Yatırımcıları Derneği Lideri ve Hidroelektrik Santralleri Sanayi ve İşadamları Derneği İdare Konseyi Üyesi Cem Özkök, her yıl 5 bin megavat güneş, 5 bin megavat da rüzgar yatırımına gereksinim olduğunu söz etti.

HES üretimlerindeki azalma nedeniyle HES işletme gelirlerinin büyük ölçüde düştüğünü kaydeden Özkök, Güç Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı’na dayanak konusunda taleplerini ilettiklerini tabir etti.

Özkök, şöyle konuştu: “Kurak bir yıl olan 2021’de HES’lerin desteklenmesini gerekiyor. HES’lerden alınan birtakım harç ve bedellerin düşürülmesi, HES sistem kullanım bedellerinde hem indirim yapılması ve hem de sistem kullanım bedeli hesabının HES’ler için daha çok üretimle orantılı olması, konseyi güce bağlı sabit kısmın düşürülmesi gerçek ve adil bir uygulama olacaktır. Sistem kullanım bedeliyle ilgili bu hususta HESİAD olarak TEİAŞ’a yazılı talepte bulunuldu.” Özkök ayrıyeten bilhassa doğal gaz santrallarına sağlanan kapasite mekanizaması dayanağının kurak yıllarda tüm HES’lere de verilmesini talep ettiklerini de kelamlarına ekledi.

Comments are closed.