usta kredi

Fed piyasaları sarstı, internet kesintileri, işsizlik bilgileri – Piyasalarda neler oluyor?

Müellif: Peter Nurse

Investing.com – Fed, şahin tonu ile piyasaları sarstı, pay senetleri ile ham petrol fiyatları düşüş yaşadı. İnternet kesintileri aksaklıklara yol açarken ABD’nin işsizlik verisi yakından izlenecek.

İşte 17 Haziran Perşembe günü piyasaları etkilemesi mümkün gelişmeler:

1. Fed şahin bir ton kullandı

Fed, 2023 sonunda, yani beklenenden bir yıl evvel iki faiz artırımı yapılabileceğine işaret ederek piyasaların kapıldığı yaz rehavetini bozdu.

Banka, iki günlük toplantısını faizleri ve aylık tahvil alım temposunu değiştirmeden bitirdi lakin 18 siyasetçiden 11’i, 2023 yılında 25 puanlık iki faiz artışına işaret etti. Bu, evvelki toplantıya nazaran hayli büyük bir değişim.

Dolar yaklaşık iki ayın yüksek düzeylerine yükseldi. Dolar endeksi %0,5 artışla 91,642 olurken 10 yıllık ABD Hazinesi getirisi, Mart başından beri görmediği bir düzey olan %1,59’u gördükten sonra %1,56 puanda süreç gördü.

Fed, değişen bu tavrı için gelişen ekonomik görünümü münasebet gösterdi. Genel ekonomik büyümenin bu yıl %7 olmasını beklediğini ve 15 aylık Covid-19 salgınının, artık ABD iktisadı için büyük bir pürüz olmadığını da ekledi.

Enflasyon artıp iktisat salgından süratle toparlanırken piyasa Fed’in, büyük tahvil alım programını ne vakit dizginleyeceğini tartışmasını bekliyordu.

Lakin ING analistlerine nazaran bu şahin tavır, “niceliksel genişlemeyi küçültme tartışmasının beklenenden biraz daha erken gerçekleşip daha süratli sonuca varabileceğini gösteriyor. Bu, tüm ilginin, tempoyu azaltmayı resmen kabullenebilecekleri ağustos ayındaki Jackson Hole konferansında olacağı manasına geliyor.”

2. Fed sonrasında pay senetleri düşüş yaşadı

ABD borsası Perşembe günü düşük açılacak. Fed’in ani değişimi piyasaları şaşırttı.

Dow Jones 115 puan düşerken S&P 500 %0,4 ve Nasdaq 100 %0,5 kaybetti.

Perşembe günkü kayıplar, bir evvelki seansta yaşanan zayıflığı sürdürecek. S&P 500 %0,5 düşük kapatırken Dow Jones Industrial Average %0,8 ve Nasdaq Composite %0,2 düşüş yaşamıştı.

Wall Street’in ana endeksleri, mali ve nakdî takviyelerin yardımıyla salgının başında gördüğü büyük kayıplardan hayli toparlanmış, geçen yıl üçü de %30’dan fazla artış yaşamış ve rekor düzeylerin yakınına gelmişti.

Kurumsal gelişmelerde Perşembe günü İngiltere ve ABD, Airbus (PA:AIR) ve Boeing (NYSE:BA) ile ilgili çekişmeyi çözmek için bir muahede yaptı. Bu muahededen çabucak evvel AB ve ABD, iki üreticiye verilen sübvansiyonlar nedeniyle 17 yıldır yaşanan çatışmanın akabinde baltalarını gömmüştü.

Yarar cephesinde ise yatırımcılar, Adobe (NASDAQ:ADBE) ve Kroger’in (NYSE:KR) de içinde olduğu isimlerin sayılarını kıymetlendirecek.

3. ABD işsizlik verisi

Fed’in şahin dönüşüne katkısı olan faktörlerden biri, yaz aylarında güçlü iş imkânı beklentisi oldu.

Piyasa, TSİ 15.30’da haftalık işsizlik müracaatları raporu ile işgücü piyasasına dair birinci bilgileri alacak.

ABD’de birinci işsizlik başvurusu yapan kişi sayısının, 5 Haziran ile biten haftada 359.000’e düşmesi bekleniyor. Bu, salgın başından beri en düşük okuma ve bir hafta evvel görülen 376.000 müracaatın üzerinde olacak.

Bir müddettir işsizlik dayanağı alan şahısların ölçümü olan devam eden müracaatların, 3,499 milyonu gördükten sonra 12 Haziran ile biten haftada 3,430 milyona düşmesi bekleniyor.

Çalışma Bakanlığı’nın bu ayın başlarında yayınladığı bilgilere nazaran tarım dışı istihdam, Mayıs ayında 559.000 artış yaşadı. Beklentiler 650.000 olması tarafındaydı.

Bu sayı sağlıklı bir büyümeye işaret etse de FOMC üyelerinin besbelli inancını düşündüğümüzde piyasa, bu dataların önümüzdeki birkaç ay içinde artmasını bekleyebilir.

4. Siber güvenlik telaşları

Büyük internet kesintileri son günlerde çok yaygın olmaya başladı.

Perşembe günü Avustralya merkez bankası, posta hizmetleri ve pek çok banka, internet kesintilerinden etkilendi ve müşteri hizmetleri ile finansal süreçler aksadı.

Avustralya Merkez Bankası, problemle bağlı teknik zorluklar nedeniyle uzun vadeli devlet tahvili alım sürecini iptal etmek zorunda kaldı.

Öte yandan kesinti izleme sitetsi Downdetector’e nazaran American Airlines (NASDAQ:AAL), Southwest Airlines (NYSE:LUV) ve United Airlines (NASDAQ:UAL) üzere ABD’nin büyük havayolu şirketlerinin internet siteleri de sorun yaşadı.

Bu iki olayın irtibatlı olup olmadığı muhakkak değil. Geçen hafta İngiltere’nin hükümet sitesi ve pek çok kıymetli haber ajansının da içinde olduğu birçok büyük web sitesinin yaşadığı kesintinin izi, internet sitesi barındırma hizmeti Fastly’deki (NYSE:FSLY) bir meseleye kadar sürüldü.

ABD Lideri Joe Biden ile Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’in Çarşamba günü Cenova’da tartıştıkları majör hususlardan birisi siber güvenlikti.

Bu gündem, Rusya merkezli bir kümeyle bağlantılı olan ve ABD Doğu Yakası’nın birçoklarına yakıt tedarik eden bir boru sınırının kapanması ile sonuçlanan Mayıs ayındaki bir olay da dahil olmak üzere bir dizi fidye yazılım taarruzlarının akabinde geliyor.

5. Güçlü dolar nedeniyle ham petrol fiyatları düşüş yaşadı

Perşembe günü ham petrol fiyatları zayıflayarak pek çok yılın yüksek düzeylerinden düştü. Fed toplantısı sonrasında güçlenen dolar, sıkılaşan bir piyasa işaretlerini geri plana itti.

WTI %0,1 düşüşle 71,10 dolar olurken Brent %0,1 kayıpla 73,24 dolardan süreç gördü.

Hızlanan aşı programları, pek çok batı ülkesinin Covid-19 kısıtlamalarını gevşetmesine imkan tanıması ile ham petrol piyasaları bu yıl şimdiye kadar %40 üzerinde artış yaşadı.

Fed, ultra genişlemeci para siyasetlerinin değerli bir müddet daha devam edeceğine işaret ettikçe ABD dolarında genel olarak zayıflık görülmüş, bu da petrol piyasasını desteklemişti. Lakin bu durum Çarşamba günü değişti ve Amerikan doları 15 ayın en büyük tek günlük artışını kaydetti.

Güçlü bir dolar, dolarla fiyatlanan petrolü öbür dövizlerde daha değerli hale getirerek talebi baskılama potansiyeli taşır.

Temkinli hissiyatı artıran öbür gelişmeler, Suudi Güç Bakanı Prens Abdülaziz bin Salman’ın Çarşamba günkü bir konferansta yaptığı açıklamalar ile en büyük üreticilerin, arzı artırma konusundaki kararlı yaklaşımının karşılığını veriyor olması oldu. Salman, petrol piyasasının “henüz tehlikeyi atlatmış olmadığını” belirtti.

Yeniden de son artışları düşününce bu kayıplar değersiz oldu.

Güç Bilgilendirme Dairesi’ne (EIA) nazaran 11 Haziran ile biten haftada ABD’nin ham petrol stokları büyük düşüş yaşadı. Rafineriler de operasyonlarını Ocak 2020’den beri gördükleri en yüksek düzeye çıkardı.

Öteki yandan Çin’deki günlük rafinaj oranı, Mayıs ayında evvelki yılın tıpkı devrine nazaran %4,4 ile rekor bir düzeye ulaştı.

Comments are closed.